Kasteel Popkensburg
Aan de noordwestelijke rand van Sint Laurens schitterde eeuwenlang het illustere kasteel Popkensburg. De rijke historie van het omgrachte slot gaat terug tot de middeleeuwen, toen het in de 13e eeuw vermoedelijk werd gesticht door Jan van Popkensborch. In de veertiende eeuw kwam het in handen van het machtige geslacht Van Borssele, waarna het in de zeventiende en achttiende eeuw verder uitgebouwd werd onder de families Boudaen Courten en Van Citters. Het kasteel met zijn fraaie torens overleefde zelfs het roerige beleg van Middelburg (1572-1574) dankzij een strategische Spaanse bezetting.
In de zomer van 1863 werd het kasteel geveild en kwam het in handen van Agelink van Rentergem. Tot grote afschuw en commotie van de Zeeuwse bevolking liet de nieuwe eigenaar het kasteel slopen om de bouwmaterialen ten gelde te maken.
Zeelandia Illustrata
Popkensburg vormde ook de bakermat van de Zelandia Illustrata, de beroemdste historisch-topografische atlas van Zeeland. Bewoner en amateur-historicus Jacob Verheye van Citters bracht hier een gigantische collectie kaarten, prenten en tekeningen samen, aangekocht door het Zeeuws Genootschap toen het kasteel verkocht werd. Tot op vandaag blijft deze verzameling nog steeds één van de belangrijkste bronnen voor de geschiedenis van de regio.
Vloek van Popkensburg
De verontwaardiging over de afbraak was destijds zo groot dat er al snel werd gesproken over ‘de vloek van Popkensburg’. En alsof het kasteel zélf wraak nam, sloeg het noodlot binnen vijftien jaar toe bij alle hoofdrolspelers van de sloop: de oud-eigenaar overleed eenzaam in Zwitserland, de notaris werd als bedrieger ontmaskerd, de administrateur pleegde zelfmoord en de koper stierf aan een slopende ziekte.
Archeologisch onderzoek
In 2014 konden de funderingen en contouren van het kasteel door de Walcherse Archeologische Dienst weer in kaart gebracht worden. In enkele gerichte sleuven zijn bakstenen funderingen en uitbraaksporen vastgesteld. Het kasteel bleek tot op het maaiveld gesloopt.
De contouren werden met een pad gevisualiseerd en bij de locatie werd een informatiebord geplaatst. Vandaag de dag herinneren zij, samen met de boerderij ’t Hof Popkensburg en een paar subtiele grachtsporen nog aan deze verdwenen geschiedenis. Het kasteel is weg, maar de legende leeft voort.
