Gemeente Vlissingen,

Gravestraat

Projecten

In de Gravestraat wordt momenteel het hoofdriool vernieuwd. Hierbij worden het centrale deel van de straat tot grote diepte ontgraven. De Gravestraat bevindt zich in een archeologisch erg interessant gebied. De rioleringswerken worden dan ook nauwlettend in de gaten gehouden door de Walcherse Archeologische Dienst. Studie van oude kaarten en bronnen geeft aan dat onder de straat mogelijk resten van de verdwenen citadel van Alva, de 16e-eeuwse stadswallen, het Prinsenhuis en oude woonhuizen kunnen liggen.


Van de dwangburcht van Alva, die werd gebouwd volgens het model van deze in Antwerpen, zijn weinig kaartgegevens bekend. De kaarten van Adams (1585) en Guicciardini (begin 17e eeuw) zijn de beste voorbeelden. Bij projectie van deze kaarten op de huidige topografie zouden de wal van de citadel en twee bastions zich ter hoogte van de Gravestraat kunnen bevinden. Tijdens de rioleringswerken werd er ter hoogte van de Paardenstraat een circa één meter brede muur aangetroffen die van noord naar zuid schuin door de sleuf liep. De muur kon over een afstand van 3,5 meter gevolgd. Aan de noordzijde wordt hij deels doorbroken door een oude gasleiding. De oriëntatie en omvang van de fundering, alsook de grotere steenmaat lijken sterk in de richting van een stadsmuur te wijzen. Uit vergelijking met oude kaarten kan het muurwerk een onderdeel vormen van de wal van de eerste stadsuitbreiding. Als de theorie klopt dat delen van Alva’s citadel zijn opgenomen in deze omwalling, kan de hier gevonden muur toebehoord hebben aan één van de bastions van de voormalige dwangburcht.

 

Na het ontmantelen van de burcht in 1572 werd dit gebied opgenomen in de eerste stadsuitbreiding van 1574. Het oostelijk deel van de citadel werd in de nieuwe verdedigingswerken en binnen de vrijgekomen ruimte werd een rechthoekig stratenpatroon uitgetekend. Op de hoek met de huidige Hendrikstraat verrees in opdracht van Willem van Oranje het zogenaamde Prinsenhuis. Dit imposante huis en bijhorende tuin eromheen besloeg het volledige gebied tussen de huidige Gravestraat, Hendrikstraat en Simon Stevinstraat. Het Prinsenhuis zelf stond op de hoek van de Grave- en Hendrikstraat. De kaart van Adams uit 1585 geeft een mooi beeld van het complex kort na de bouw. Aan de oostelijke zijde van de Gravestraat werden tijdens de werkzaamheden mogelijke resten van de voormalige tuinmuur van het Prinsenhuis teruggevonden.

 

De Gravestraat is ook niet altijd zo breed geweest als nu. Met name aan de kruising met de Paardenstraat en de Commandoweg bevond de rooilijn van de huizen aan de zuidzijde van de straat zich in de 17e en 18e eeuw een stuk meer naar het noorden. Tijdens de rioleringswerken werden hier op slechts 50cm onder het huidige straatniveau goed bewaarde resten van deze huizen teruggevonden. In totaal konden de funderingen van minstens drie huizen worden opgetekend. Twee daarvan hadden nog een kelder met een rode tegelvloer. De trap van één van deze keldertjes is bewaard gebleven. Restanten van een houten bekleding geven aan dat de traptreden vroeger mooi afgewerkt moeten zijn geweest. Ook werd een klein beerbakje gevonden waarvan de vondsten ons na bestudering zeker wat zullen kunnen vertellen over het leven van de bewoners. Het meest westelijke huis in de rij lijkt tegen de tuinmuur van het Prinsenhuis gebouwd te zijn. Dat beeld komt sterk overeen met de situatie op de vroeg 17e-eeuwse kaart van Guicciardini.