Gemeente Middelburg,

't Hof Ramsburg

Projecten

In juni en juli 2009 heeft de Walcherse Archeologische Dienst op de toekomstige terreinen van de Delta de resten van het 17e/18e-eeuwse hof Ramsburg opgegraven. Walcheren was in die tijd het decor van ongeveer 200 buitenplaatsen, vandaar de naam ‘Tuin van Zeeland’. Het was toen de mode onder de gegoede burgerij en de rijke kooplieden van Vlissingen, Middelburg en Veere om naast een woning in de stad ook een buitenverblijf op het platteland te bezitten. Na het teloor gaan van de VOC en WIC raakten de meeste buitenplaatsen op Walcheren in verval en halfweg de 19e eeuw werd ook het Hof Ramsburg gesloopt.

 

Historische kaarten geven aan dat het onderzochte terrein al in de Middeleeuwen bebouwd is geweest. Het eigenlijke hof Ramsburg werd pas aan het eind van de 17e/begin 18e eeuw en was in bezit van ene heer Balgrie. Een voorlopige, snelle speurtocht in het Zeeuws Archief leverde geen informatie over deze heer. Wel werd gestuit op de naam Balguerie, die in de bewuste tijd een wijnkoopman was.

Door een verkennend booronderzoek uitgevoerd door SOB research en een begeleiding van milieusonderingen door de WAD is de exacte locatie van het hof nader bepaald. Al in een vroeg stadium van de opgraving bleek dat het hof uitermate grondig is gesloopt. Al het muurwerk is tot en met de onderste steen afgebroken. Elke hele baksteen namen de slopers voor hergebruik in andere gebouwen mee. Maar bij het open leggen van grote vlakken bleek er een duidelijke structuur in het puin aanwezig te zijn.

 

Het hoofdgebouw moet een vrij chique complex zijn geweest met een fraaie façade met zuilen aan de kant van de Oude Veerseweg. Het erf was afgebakend met grachten en een tuinmuur en de aangelegde tuin werd opgesierd door twee lange rechthoekige vijvers. In de grachten, afgedankte regentonnen en afvalkuilen werd een grote hoeveelheid afgedankt gebruikswaar, zoals aardewerk, kookgerei en… grote hoeveelheden wijnflessen gevonden. Bedoelden de Hattinga’s misschien toch Balguerie? Op basis van de vondsten zullen we alleszins een heleboel te weten komen over de bewoners van het hof.

Van een voorganger van de buitenplaats uit de Middeleeuwen of de 16e eeuw werd alleen een muurfragment en drempel gevonden. Opvallend is dat de bewoners van dit gebouw een grote kookpot (grape) naast de deur hadden ingegraven. Mogelijk hoort ook een waterput van drie op elkaar geplaatste houten regentonnen bij deze fase van het hof. Een merkteken, gevonden op één van de tonnen, kan ons mogelijk wat meer vertellen over deze put.

 

Ten oosten van het hoofdgebouw zijn de funderingen van een klein gebouwtje (7 bij 3 m) met een halfronde apsis aangetroffen. De precieze functie hiervan is nog niet duidelijk. Het gebouwtje dateert vermoedelijk uit de tweede helft van de 17e eeuw of het begin van de 18e eeuw. Resten van een oudere vloer wijzen erop dat hier ook in de Middeleeuwen of zeker vanaf de 16e eeuw als een voorganger stond. Opmerkelijk was ook de vondst van enkele ingenieuze irrigatie- of drainagesystemen in de vorm van houten goten en regentonnen die dateren uit de periode vóór het hof.

 


De uitwerking van dit project is momenteel in volle gang. Vanuit de Delta wordt gekeken naar de mogelijkheid om de vorm van het buiten te laten terugkomen door middel van belletjes in een vijverpartij.